آموزش نوشتار با رسم الخط کیسوم (بخش پنجم)

خودا نؤمی
با سلام، بعد از مدتی با بخش پنجم از آموزش نوشتار کیسوم در خدمتم.
 
ابتدا این نکته رو عنوان کنم که حمایت نگارنده از کیسومˇ خط به قول برخی مغرضان دشمنی با فارس و ایران و … نیست؛ چه، کافر همه را به کیش خود پندارد. برای من ورای تمام ارزش های خودساخته و نسبی آنچیز که مهم است حفظ و حراست از زبان گیلکی ست و به عقیده من این مهم به دست نمی آید مگر با داشتن خطّی که با آن بتوانیم خوب بنویسیم و خوب تر بخوانیم (و معتقدم خواندن خوب تر حتی مهم تر است).
در گیلکی نویسی به خط عربی (یا به قول دوستان آرامی. که خود آرامیان هم در واقع اجداد دسته ای از اعراب می باشند، می نویسیم: «دیرؤ تره دریا بیده ئم.»
 
در اینجا همان ایراد اساسی برای خواننده ی تازه کار گیلک و خواننده ی ناآشنای غیرگیلک پدید می آید که واژه ی «تره» را با کدامین مصوت باید بخواند. به صورت «تَرِه»، «تِرِه»، «تِرَه» یا «تَرَه»؛ و این در حالی ست که به عقیده ی نگارنده هیچکدام صحیح نیست و آنچه صحیح است در واقع همان مصوت «شوا»ست که برایش در این خط معادلی فرض نشده و نکته ی بسیار مهم و قابل ذکر این است که در خطی که اکنون عمده ی گیلکی نویسی با آن انجام می شود و بنیانش براساس پیشنهادات مجله گیله وا است هم برای این مصوت علامتی فرض نشده است. در نتیجه به مرور این مصوت که از ارزش های این زبان است به مصوت های نزدیک (کسره و فتحه) تغییر یافته و دیگر هیچ کسی نیست که گیلک را به خاطر داشتن لهجه به سخره بگیرد زیرا اصلی ترین دلیل تمسخر گیلکان همان مصوت «شوا» می باشد.
 
امّا در کیسومˇ خط می نویسیم: «Dirö, Tөrө Dөryă Bidëm» که در این صورت دیگر مشکلی نیست و «شوا» هم به راحتی قابل خوانش است و به راحتی لهجه ی زیبایمان هم حفظ می شود.حال هرقدر میخواهند ابلهان تمسخر کنند.
و نکته ای آموزشی از این خط: «در این نوشتار علامت مفعولی را از اصل واژه جداکرده و جداگانه می نویسیم تا هم اصل واژه حفظ گردد و هم علامت مفعولی مشخصص گردد.»
 

مانند: «Ti Qөză’yө Buxör
Mi Aynөk’ө Hadi
Mi Jön’ө Xudă
Ti Năz’ө Rө Bөmirөm»
 
و اینک متنی کوتاه:
«I Ruz Bušöm Băzăr Muji, Ami Hөmsădө Lăku’yө Dikönө Sөr Bidëm O Mi Jön’ө Bөl Bөgit, Hitö Ki Xassөm Mi Răyө Avaz’ănөm Bidëm Mөrө Dë Dөrө Mi Gülu Fiškөs O Mөrө Xөfө Bөgit O Lăkuyө Xөndө»
 
خدا بخواهد! ادامه دارد…

دامون

دامونم زاده زلزله‌ای مردم کش

2 دیدگاه در “آموزش نوشتار با رسم الخط کیسوم (بخش پنجم)

  • فروردین ۲۰, ۱۳۹۳ در۱:۲۵ ق.ظ
    پیوندیکتا

    مصوت «شوا» مهم ترین مصوت زبان ما هست که تو رسم‌الخط عربی(گیلوا) داره نابود میشه . نمیشه این مصوت رو با یه کار ابتکاری تو رسم الخط گیلوا آورد ؟

    درضمن مقاله های بعدی در مورد نحوه استفاده از (’) باشه خیلی بهتره …

    پاسخ
    • فروردین ۲۰, ۱۳۹۳ در۳:۴۳ ق.ظ
      پیوندیکتا

      مو می مغزه ترکنه درم شاید ایچی بیاجم

      چشم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *