املش در ۹۰ سال پیش

شانزده سال پس از سفر رابینو به مناطق جنوبی کاسپین، گذار یکی دیگر از مامورین انگلیسی به این صفحات افتاد. س.جی. ادموندز C.J.Edmonds که در سال ۱۹۲۴ میلادی مقارن با سال ۱۳۴۳ قمری از قزوین رهسپار گردید بعدها مشاهدات و تجربیات خود از این سفر را در کتابی تحت عنوان (سیاحتی در دیلم در هنگام خزان) منتشر نمود. ادبیات و سبک نگارش ادموندز در این کتاب بسیار شیوا و مجذوب کننده است سفر ادموندز به گیلان، زمانی صورت گرفت که جنبش جنگل به رهبری میرزاکوچک خان و یاران وی در جزیان بود به نظر می رسد ادموندز و همراهانش با دیدن طبیعت زیبا و سرسبز این منطقه و مقایسه آن با مناطق خشک و بی آب و علف فلات مرکزی ایران و بین النهرین دچار بهت و حیرت و در عین حال ذوق زدگی شده و با ابراز شعف، طبیعت این سامان را با طبیعت اروپا و انگلیس مقایسه می نماید.
 
ذیلا به بخشی از اثر او که در آن با قلمی پخته و خلاق به توصیف املش در قریب به یک قرن پیش می پردازد اشاره می کنم:
 
«املش دهکده بسیار زیبایی است که حین عبور از آن در هر پیچ و خمی، شخص بی اختیار به یاد مناظر طبیعی انگلیس می افتد این دهکده، یکصد باب خانه دارد و مسکن تقریبا دویست خانوار از صوفیان است که ناحیه رانکوه تعلق به آنها دارد و لذا میزان تمکن و رفاه آنها زیادتر از خانواده های عادی است خانه های این دهکده که در میان درختان بیشه پراکنده است از آجرهای سرخ رنگ و سقفهای آنها پوشیده از سفالهای سرخ معمولی گیلان است مراتع چندی برای چرای دامها وجود دارد که مهمترین آنها سبزه میدان نام دارد سبزه میدان مرتع عمومی بسیار بزرگی است که در انتهایش مسجدی احداث کرده اند درخت گردوی فوق العاده تنومند و بزرگی بر آن مسجد سایه افکنده است املش بازار کوچکی با دوازده دکان قصابی و بقالی و عطاری دارد در دکه های عطارها معمولا کیسه های ادویه، ده یا بیست شیشه دارو، یکی دوبسته کبریت وتعدادی تخم مرغ به چشم می خورد در این دهکده، دو سه دکان درزیگری، وجود دارد که قاعدتا در درون هر دکه ای درزیگر را می توان جلو چرخهای سینگر مشغول به کار دید…. فقط افرادی که محکوم به گذراندن سالیان دراز عمر خویش در بیابانهای بین النهرین یا اراضی خشک فلات ایرانند می توانند تصور کنند که شعف ما از دیدن چمنی زمردین و پرچین هایی سرسبز و حتی رده های بوته تمشک جنگلی تا چه اندازه بود.»

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *