تغییر دین به اسلام در گیلان

تغییر دین به اسلام در گیلان پس از ۳۰۰ تا ۴۰۰ سال از ورود آن به ایران آغاز شد. در غرب گیلان، ابوجعفر قاسم بن محمد تومی تمیمی عالم حنبلی از آمل، اسلام سنی را ترویج کرد. او در رشت به خاک سپرده شد. بعداً به او ابوجعفر گفته و مقبره اش مورد احترام قرار گرفت. پس از گرویدن گیلان به شیعه اثنی عشری، او سید دانسته شد. در شرق گیلان، حسن بن علی اطروش ناصرالحق علوی که در هوسم موعظه می‌کرد مردم را به شیعه زیدی فراخواند. مقبره او در آمل توسط زوار گیل شرقی زیارت می‌شد.

 

تفرقه بین غرب حنبلی گیلان و شرق زیدی ناصری گیلان قرنها ادامه یافت و همچون شکافی سیاسی و فرهنگی عمل کرد. از قرن یازدهم میلادی علمای سنی و حنبلی زیادی از غرب گیلان با نسب گیلانی برخاستند. گیلهای شرقی به دیلمیان زیدی مرتبط شدند و در بسط دیلمی قرن دهم (به بیان مینورسکی) مشارکت کردند .

گیلان و دیلمان حتی پس از آوردن اسلام و بسط دیلمی، از نظر سیاسی شبه مستقل و جدا ماندند. زیاریان، بوئیان و بعدها سلجوقیان تلاش کردند از خارج تاثیرگذار باشند و در پاره‌ای از زمانها می‌توانستند خراج مطالبه کنند، ولی نتوانستند حکمرانی یا مالیات منظم تحمیل کنند. و گیلان به طور اسمی زیر فرمان آنان بود. نتیجتاً گیلان، حداقل در زمانهایی خراج پرداخت می‌کرد.

 

منابع:

[۱]-گیلان در اوایل دوره اسلامی / History in the Early Islamic Period

یک دیدگاه در “تغییر دین به اسلام در گیلان

  • تیر ۱۵, ۱۳۹۳ در۹:۵۱ ق.ظ
    پیوندیکتا

    چیزی که بهش اشاره نشد این بود مردم دیلم زیدی قاسمی و مردم رانکوه اسماعیلی بودند. همین مردم رانکوه مهاجرنشین‌های بزرگی در جنوب خراسان(طبس و اطراف آن)، کرمان، عراق عجم و … تشکیل دادند که ضمینه‌ی ظهور اسماعیلیان الموت شد.
    ضمناً مذهب رسمی دولت باوندی تشیع اثناعشری بود. سکه‌هایی مشتمل بر نام ۱۲ امام از این حکومت به دست آمده و گرگان آخرین پایتخت ایشان به گفته‌ی مقدسی جغرافیدان قرن ۹ تماماً مذهب ۱۲ امامی داشته.
    در طبرستان تشیع ناصری، ۱۲ امامی و تسنن حنفی و حتی خوارج و متعزله به موازات هم رواج داشتند.

    پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *