سالارایان یا آل مسافر دیلمی (گیلانی)

سالارایان، سلّاریان، بنی سالار، بنی سلّار، آل مسافر یا مسافریان نام دودمانی دیلمی (گیلانی) است که میان سال‌های ۳۳۰ تا ۳۷۰ هجری برابر با ۹۴۱ تا ۹۸۰ میلادی بر آذربایجان و بخش‌هایی از قفقاز فرمان می‌راندند. آنان دیلمی بودند و گرایش دینیشان به اسماعیلیه بود. اینان نام خود را از نیایشان محمد پسر مسافر داشتند که پیرامون ۹۱۹ میلادی در طارم و رودبار به قدرت رسید.
 
سردودمان سالاری مرزبان پسر محمد بود که در ۹۴۱ میلادی بر آذربایجان چیره‌شد. وی در آینده بر ارمنستان، دبیل، اران و دربند هم چیره‌گشت. در ۹۴۵ وی به نبرد با روسیان دریانوردی که به کرانه‌های دریای همیشه کاسپی تاخته‌بودند رفت. وی در پایان دورهٔ فرمانرواییش توانسته بود گرجستان، شروان، شکی، انجاز، و بخش‌های بسیاری از قفقاز را به تبعیت از دولت خود وادارد.
 
با مرگ مرزبان فرمانروایی مسافریان رو به سراشیب نهاد. واپسین فرمانروای ایشان ابراهیم پسر مرزبان بود که به دست کردهای روادی کشته‌شد و پسرش ابوالهیجاء ابراهیم هم به ارمنی‌ها پناه برد و چندی پس از آن کشته‌شد. اینگونه چیرگی آنان بر آذربایجان پایان‌یافت ولی تا روزگار سلجوقیان دودمانشان در پیرامون طارم پایدار ماند، اگرچه پیرو دولت‌های نیرومند زمان بودند.

 

منابع:

[۱]-ویکی انگلیسی / Sallarid dynasty

[۲]-قلعه شمیران دژی ناشناخته در بخش طارم سفلی قزوین

[۳]-آل مسافر، سایت رشد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *