نبرد بزرگ خونین میان اردشیر و کادوسیان

کادوسی ها در سال (۳۸۴ پ.م) یعنی ۱۴ سال پس از جنگ کوناکسا، به دلایلی که معلوم نیست اتحاد خود را با اردشیر و شاهنشاهی هخامنشی بر هم زده و برای نبرد بپا خواستند. به گواهی مورخان قدیم، بین دو طرف جنگ بزرگ و خونینی در گرفت. [۱]
 
اردشیر تصمیم گرفت تا گیلان را به اطاعت از خود درآورد و با۳۰۰۰۰۰ سرباز پیاده و ۱۰۰۰۰ سوار این سرزمین را اشغال کرد. سربازان او ناچار بودند از منطقه‌ای مه آلود و باتلاقی که مسکن مردمی پرخاشگر بود و هیچ محصولی از گندم نداشت، عبور نمایند. به همین جهت سرانجام به بدبختی دچار شدند، حیوانات بارکش را در اردوگاه‌های شاه سربریدند. قحطی آنچنان مهیب بود که سر یک خر به ۶۰ درهم به فروش می‌رسید. نزدیک بود که کار سپاهیان به انهدام کشیده شود اما یکی از سرداران به یکی از پادشاهان کادوسی دست یافت و با او قرارداد صلحی منعقد نمود. [۲]

 

پیرنیا روایت این لشکر کشی را بر اساس روایت های تاریخی بازمانده از آن روزگار چنین روایت کرده است:
«شاه در راس قشونی مرکب از ۳۰۰۰۰۰ پیاده  و ۱۰۰۰۰ سوار بود، (۳۸۴ ق.م)… وقتی اردشیر وارد این مملکت شد، دچار قحطی! و مخاطرات شدید شد. قوتی در این جا بدست نمی آمد و آذوقه از جای دیگر به آنجا ارسال می شد. قشون شاه در ابتای مال های بنه را می خورد، ولی حیوانات هم بعد به قدری کمیاب شدند که قیمت یک الاغ به ۶۰درهم رسید… حتی شاه هم دوچار مضیقه گردید!!(شاه این سر تا آن سر دنیا) و عده ی اسب ها خیلی کم شد، زیرا اسب ها نیز به مصرف قوت سپاهیان رسیده بودند. در این احوال سخت تیریباذ… شاه و قشون اورا نجات داد. کادوسیان دو پادشاه داشتند که جدا از همدیگر اردو می زدند. تیریباذ نقشه ای پیش خود کشید و پس از آن که آن را به اردشیر عرضه داشت، خودش مخفیانه نزد یکی از دو پادشاه مزبور رفت و پسرش را نزد دیگری فرستاد. هر کدام به پادشاهی که نزد او رفته بودند گفتند پادشاه دیگر کسانی نزد شاه فرستاده و داخل مذاکره شده و اگر می خواهید فریب نخورید، پیش دستی کنید که قبل از دیگری با شاه مذاکره کنید. من هم با تمام قوا به شما کمک خواهم کرد. پادشاهان مزبور حرف تیریباذ و پسر اورا باور کردند و یکی با تیریباذ و دیگری با پسر او که صاحب منصب بود، رسولی نزد اردشیر روانه کردند. بالاخره تیریباذ و پسرش با رسولان پادشاهان کادوسی آمدند و به شرایطی صلح منعقد شد.» [۳]

 

با بررسی نوشته بالا متوجه میشویم که شاه با ۳۱۰۰۰۰ سرباز وارد این مملکت شد، یعنی این مملکت با ارتش های معمولی فتح شدنی نبود و قطعا خود یا پادشاهان پیش از او تجربه های خوبی در آن نداشتند که او با این مقدار ارتش به آنجا لشکر کشی کرده.این که شاه دوچار قحطی شد، چیز عجیبی است،  زیرا سرزمین گیلان و کوه های کادوس مناطق سبز و خرمی هستند و می توان با استفاده از آبادی های فراوانی که در آنجاست قوت ارتش را فراهم کرد.

 
از طرفی دو پادشاهی بودن کادوسی ها شاید منظورشان کادوسی های بومی و سکاهای مهاجر بوده باشند که دو قوم بودند در نزدیکی هم و بیشتر با هم در جنگ ها هم پیمان می شدند، به هر روی مثل این که شاه سرتاسر جهان توان ادامه نبرد را در خود نمی دید جنگ با پیروزی یا شکست هیچ یک از دو گروه تمام نشد، بلکه صلح شد، البته این روی قضیه است، در باطن معلوم است که ایا صاحب ارتش ۳۱۰۰۰۰ نفری که سرتاسر دنیا در اختیار اوست شکست خورد یا یک کشور که مردمان دلاوری داشت .

 

پس از اردشیر دوم، اردشیر سوم بر تخت نشست(بین ۳۵۸ تا ۳۳۸ پ.م). وی بلافاصله بر آن شد که ناکامی پدرش در گشایش گیلان را جبران کند. از این رو، چنان که مورخان یونانی مانند دیودور، ژوستن، آریان و کنت کورث د ر آثار خود نوشته اند، اردشیر سوم یا تجهیزات کاملی به جنگ کادوسیان رفت و با کادوسی ها جنگید  و آنان را در جنگی شکست داد. آن طور که نوشته شده یکی از نوادگان داریوش دوم به نام داریوش کدمان که پس از چند سالی به نام داریوش سوم بر تخت هخامنشیان نشست، از خود دلاوری ها و شجاعت بسیاری نشان داد و بر یکی از جنگاوران کادوسی که کسی را یارای مقابله با او نبود، چیره گشت. داریوش سوم در جنگ با کادوسی ها از خود لیاقت نشان داده و باعث شکست کادوس ها شده بود، از طرف اردشیر به حکومت ارمنستان گماشته شد. پس از جنگ یاد شده دسته های سربازان کادوسی وارد ارتش هخامنشی شدند. [۴] 
 
بدین گونه بود که کادوسیان برای مدتی استقلال خود را از دست داده و برای مدتی به تابعیت هخامنشیان مجبور شدند، درست برخلاف ان چیزی که در منشور کوروش آمده بود که هیچ قومی نباید به اجبار تحت سیطره قوم دیگر باشد، این جا که کادوسی ها اذیت و آزاری به آن ها نکردند.

 

[۱]-پلوتارک ، بخش اردشیر
[۲]-ولایات دارالمرز ایران، آبان ۱۳۵۷، صفحه ۴۵۱ و ۴۵۲
[۳]-مشیر الدوله (پیرنیا)

[۴]-زرین کوب، عبدالحسین. تاریخ مردم ایران

یک دیدگاه در “نبرد بزرگ خونین میان اردشیر و کادوسیان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *