وینجه‌ئی کی بیرون توده‌ئید

أن کوتأ داستان پاتریک پارˇ شین ایسه. آقای پار شهر لیزین سوئیسˇ میان زندگی کونه. أنه بینیویشته‌ئان اثرئانˇ داستانی آنتولوژی میان به نام «داستانهای روزانه» جمئا کودید. خانوم لیلی میلمی اولین بار أن خوررم داستانه به فارسی واگردان بکؤد.

 

 

اولار سال‌ئان مرأ گؤفتیدی ریگلی. اؤ زومات من سفید بؤم و می سر تأ پا ایته نقره‌ئی روکش برراق نئا بؤ. من هم ناز بدأشته‌ئانˇ مانستن می براران و خاخورانˇ ورجا ایسه‌بؤم و همگی کس‌کسˇ أمرأ اؤ روز خاصˇ رافا ایسه‌بیم، روزی کی أمرأ جه أمی جاجیگا بیرون فأکش‌ئید تأ بتأنیم أمی رسالت، کی لذت بخشی ایسه انجام فأدیم.

 

کؤرˇ نام دبی بؤ. اونه پسی کی أمرأ ایپچه أطرف و اؤطرف بکؤد، خؤ نرمˇ انگشت أمرأ، مرأ جه می جاجیگا بیرون فکشه و خؤ گازˇ میان بیگیفت. دؤرست مرأ یاد نیئه چی ببؤست فقط أنه دأنم کی مرأ تأ حد دیوانگی و جنون فکشه. آخخخخخخ ای‌نفر مرأ خأستی، ای‌نفر مرأ دوس دأشتی، ای‌نفر مرأ احتیاج دأشتی. وقتی کلی آب جه من بوشو و مرگ می نزدیکی نئا بؤ، تومام می وجود دبی دس فأدم. اؤ تؤندتؤند خؤ زوانه می رو فکشه‌ئی و من هم اؤنه مزه کودیم و والیسه‌ئیم. ۵ و نیم دئقه تومام من أنه مرکز توجه بؤم. حتی کس‌کسه أمرأ شؤخی هم کودیم. چند دفئه خؤ زوانه می رو تکان فأده و مرأ دراز دراز بکؤد. چند دفئه‌ئم مرأ بادَ کؤد ته بتأنستم أنه کوجه دانه وینی‌ئه بیدینم. من واقعا اؤنه جأ ممنون بؤم أنه واستی کی وئلأشت همچین چیزی‌ئه پؤر گذرا بیدینم. ویر کؤنم خیلی‌ئانه ایسه‌ئید کی چنین شانسی‌ئه نأشتید کی می مانستن أنه دهانˇ دورون دراز فکشید و أنˇ زوانه والسید. هتو کی دأشتیم بیجیر و بجؤر شوئیم ویر کؤدیم کی تأ همیشک أنˇ ورجا ایسم.

 

اما اؤ مرأ جه خؤ دهان بیرون تأوده.

من أنˇ دهان جأ بیرون کفته بؤم. برای أن‌کی می برنده و سردˇ جان ایپچه بجؤتر جه لبه پرتگاه فاکشم تؤندی أمرأ زمینˇ رو بچسبستم. بیدأم کی دبی دؤوستنˇ أمرأ ماشین سمت بؤشو حتی خؤ پؤشت سرَ هم نگاه نکؤد.

دِ تنها بؤسته‌بؤم.

 

فقط أن مرأ یاده کی وا وزشˇ مانستن دومی پله جؤر پیچ خؤردیم و واگردستیم. تؤمام می جان ضربه واسی خؤشک بؤسته‌بؤ و ته هسأ أن اتفاقَ تجربه نکؤده‌بؤم. نأنستیم چی وا بکؤنم. واستی دبی رافا بمانسته‌بیم؟ بؤستی بیه دوواره مرأ خؤ دهانˇ دورون توده و دوواره مرأ وئله کی أنˇ زندگی شریک ببم؟ زندگی کی اؤ جه من بیگیفت. امما تا خأستیم می جا سر تکان بخؤرم دوته کوجه زای جه پله‌ئان بجؤر بشؤیید و ایته جه أشأن خؤ کوجه پایه می رو بأنه. تؤمام می جان پله سر دشکست و جه میان نصفَ بؤستم. می نصف بؤستن أنقدر درد دأشتی کی نوگو و نوا واورسن. ویر کؤنم مردن خیلی راحت‌تر و قطعی‌تر جه أن بلایی بؤ کی می سر بأمؤ.

 

روزأن و هفته‌ئان و ماه‌ئان بگؤذشت اما من هیچ‌کسی‌ئه نأشتیم کی أنˇ أمرأ گب بزنم. دبی، می عشق و رئفق ۵ و نیم دئقه‌ئی هر روز پله‌ئانه بیجیر و بجؤر شویی ولی حتی ای‌بارم مرأ نیده‌ئی و اصلا توجه‌ئی نکؤدی. همیشک خؤ پائه می رو نِئیی. ایپچه کی بگؤذشت کاملا له و بچمسته ببؤستم و دِ اؤ ریگلی سابقَ کی ایته نقره‌ئی کت أنˇ تن دوبوئه نماستیم. می رنگ و سؤ تیره ببؤسته‌بؤ و أنقدر صافَ بؤسته‌بؤم کی اینگاری ایته ریگلی بمرده ایسم. دؤنیائه نگاه کؤدیم؛ عابرانی کی جه می ورجا رد شوئید، مارانی کی به خؤشانˇ زاکأن راه شوئونه یاد دئید، جاغالانی کی خیابان دورون فوتبال بازی کودید. ای‌بار بیدم دبی جولو‌ئه ماشین ایته مرداکه خوشا دئن دؤبو. أنˇ بوسه کودنˇ میان بؤ کی می چؤم به أنه خوشگلˇ زوان بخؤرد و ایوارکی ایته تأش می دیلˇ دورون ول بزه. اؤنه ره اهمیت دأشتی کی من اؤنه دئن‌ دأرم؟

چند سال اون آخرین دیدارˇ پسی دبی جه أن خانه اسباب‌کشی بکؤد و بؤشو. شاید حکمتی در کار بؤ به هرحال ای‌نفر جه أمان وا بؤشو‌بی. من کی نتأنستیم بشأم اصلا نتأنستیم می جا سر تکان بخؤرم. چند وقت بؤ دس به دامن ایته مرداک ببؤستم تأ مرأ له بکؤنه، تأ آخرین بخش می هوشیاری کی بمانسته‌ خؤ پا جیر خفه کؤنه. پؤر پؤر می دیل خأستی بیمیرم.

 

امما خؤدا دبل مینت‌ فارسنه.

اوایل أنه نگران بؤم. بیدم کی ایته مرداک اؤنه جه خؤ دهان بیرون تأوده و روی اؤن پله‌ئی کی من ایسه بؤم زمین بخؤرد. بیدأم کی دبل مینت رنگ و سؤ کم‌کم تسلیم کفشانˇ جیرˇ فشار‌دئن ببؤسته کی اؤنه پله‌ئانهˇ بتن سر له کؤدی. أمان فقط ایپچه جه هم فاصله دأشتیم. ویر کونم کی‌‌ ایته بخش جه أنه بدن، کفشˇ لاستیک أمرأ بکنده ببؤست. احتمالا لاستیک‌ئان أمی شکنجه دئنˇ ره أنقدر پؤر شیار ایسید.

 

ایپچه کی بگؤذشت کم‌کم به گب زئن بأمؤییم و روز و شب کس‌کسˇ أمرأ درد و دیل کؤدیم. من دابل مینتَ یاری فأرسانم کی جه أنه افسردگی کمأ به و اؤنم مرأ کمک کؤدی تأ اون سیا شب‌ئان مرأ قابل تحمل ببه. آخرسر دابل مینت رنگ هم می مانستن تیره و سیا ببؤست و هتو أمی جان، خاش و خاش‌تَر بؤستی کی اتفاقی عجیب دکفت! أمان کس‌کسَ لمس بکؤدیم. دِ تنها نیبیم و به معنای واقعی کس‌کس أمرأ بیم.

 

خیلی کی بگؤذشت تنأستیم صدای تفکرات دیگرانه دؤنیا میان بیشتاویم کی أشأنه موجودیت زندان، نیویورک مترو میان، مدارس سرویس اتوبوس جیر، محبوس ببؤسته‌بؤ. أمان همه‌ته‌دانه همگی أمرأ گب زأئیم أن پیله زنجیره تأ ابد به هم تؤشکه بخؤرده‌بؤ. قرار بؤ پیله‌ترین وینجه کی قله فوجی جؤر زندگی کؤدی آخرالزمان ظهور بکؤنه تأ مغناطیسی قوه أمرأ أمانه ایته پیله توپ مانستن در بأوره و کس‌کسˇ ویجا جمع بکؤنه تأ اونˇ پسی به خارج أن دؤنیای فانی پرتَ بیم و ایته نوای موزون أمرأ میان دوته گیتی غوطه‌ور ببیم. البته ایته وینجه مترو دیوار میان بچسبسته‌بؤ کی أنˇ نظر أمی أمرأ توفیر دأشتی. اؤشان اؤن دؤنیا میان به ایته دار تبدیلَ بؤستیدی. تأ أنˇ زومات فرسه‌ئی أقدر قد فکشه‌ئید کی خؤشان جنبش خال و ورگَ جه مسافت دور تأنستید بیدینید.

 

أمان جه گب زئن کس‌کسˇ أمرأ خوش‌حال بیم و گاهی پیش أمویی کی باخی وینجه‌ئان جه أمان غبطه خؤردید. من دابل مینتَ دأشتیم و اونم مرأ دأشتی. بعد چند زومات باخی وینجه‌ئان بگؤفتید، باخی وینجهˇ ره کی تنها ایسید دؤنیا میان چی پیامی دَرید؟ تنها چیزی کی أمان اؤشانˇ ره توصیه کونیم أنه کی صبور ببید. أن دؤنیا خوررم نعمتانه رافا بئسید. حتی تأ آخرین زومات زندگی صبور ببید و رافا بئسید، أنˇ واستی کی هیچ وقت نیبه کی بتأنید آمؤن کسی‌ئه کی تنه شیمی زندگی‌ئه واگردانه‌ئه حدس بزأنید. شاید اؤن کس بتأنه باعث ببه کی شیمی زندگی معنایی بوجورتر جه خؤ حقیقت ذاتی فأگیره.

 

 

واگردان فارسی میان :

وینجه : آدامس

اولار سال‌ئان : سال های گذشته

رافا : منتظر

جاجیگاه : جایگاه

ویر : فکر

گاز : دندان

 

3 دیدگاه در “وینجه‌ئی کی بیرون توده‌ئید

  • شهریور ۱۸, ۱۳۹۳ در۲:۴۵ ب.ظ
    پیوندیکتا

    وینجه : آدامس

    اولار سال‌ئان : سال های گذشته

    موتا درمورد این دو تا لغت توضیح میدی

    پاسخ
    • شهریور ۱۸, ۱۳۹۳ در۳:۱۱ ب.ظ
      پیوندیکتا

      این داستان از زبان یک آدامس هست.
       

      وینجه در واقع نوعی از سقز بوده که میشه به عنوان معادل آدامس امروزی هم ازش استفاده کرد. در گویش املشی گیلکی به افرادی که پیله می کنند و ول کن ماجرا نیستند هم وینجه میگند.
      ((مسکیتی هم به معنی آدامس هست ولی نمیدونم برای کدام یکی از گویش های گیلکی گیلان هست.))
       
      اولار سالان هم واژه جالبی هست. در گویش رشتی گیلکی(رشت و فؤمن و انزلی و شفت و سوماسرا) وقتی درباره سال های گذشته حرف می زنند از این واژه استفاده میکنند و بار ها از زبان مادربزرگم شنیدم. جالب هست بدونید این واژه در کتیبه های سومری هم به همین شکل و همین معنی بکار برده میشده !!!
       
      اگه بازم لغتی رو متوجه نشدی در خدمتم …

    • شهریور ۱۸, ۱۳۹۳ در۸:۲۹ ب.ظ
      پیوندیکتا

      ته جان دور

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *