کندوج، نمادی از معماری بومی گیلان زمین

کندوج ها نمونه ای از معماری بومی گیلکی هستند که متاسفانه در معرض فراموشی قرار دارند.
کندوج اتاقکی چوبی با ابعاد سه در چهارمتر مربع و ارتفاع دو متر است که در گیلان و مازندران به عنوان انبار برنج کاربرد داشته است، این اتاقک های چوبی را روی پایه های بلند به ارتفاع یک تا یک و نیم متر می ساختند تا موش ها به درون آن راه نیابند. بالاتر بودن آن از سطح زمین باعث می‌گردد آب باران یا طغیان رودخانه و رطوبت زمین به محصول برنج آسیبی وارد نسازد و باعث فاسد شدن برنج نگردد. همانند سایر مظاهر معماری اصیل بومی روستایی گیلکی، عنصر اصلی سازنده کندوج، چوب است.
 
kondooj
 
به نوشته پروفسورکریستین برومبروژه، مردمشناس معروف فرانسوی که پژوهشهای میدانی ارزنده ای در خصوص معماری مناطق روستایی گیلان ترتیب داده است در کتاب مسکن و معماری در جامعه روستایی گیلان، دو نوع ساختمان فرعی نقش خاصی در معماری روستایی منطقه گیلان دارند:
«۱- تلمبار، محل نگهداری کرم ابریشم بود و به نوعی نشان دهنده هویت منطقه محسوب می شد.
۲- خزانه، برحسب موقعیت اجتماعی و اقتصادی صاحب آن متفاوت است. شکل خزانه ها درگیلان متنوع است و این تنوع به عوامل زیست بومی ، اقتصادی و سبکی بستگی دارد. هیچ یک از این عوامل به تنهایی نمی تواند علت ساخته شدن خزانه باشد.»
 
شکل های مختلف خزانه عبارتند از:
«۱-خزانه به شکل کشیده و خوابیده، کروج نام دارد و در شمال استان و در جلگه مرکزی رواج دارد، تلمبار نیز نامیده می شود. شکل آن این گونه است که از همه طرف بسته است و بام آن چهار شیب است.
۲-خزانه ای که روی ستون سوار و مرتفع اند (کندوج یا کوتی نام دارد) برای نگهداری برنج بهترهستند.
۳- انبار در یکی از اتاق های خانه قرار دارد . این نوع در دشت تالش که برنجکاری چندان مرسوم نیست رواج دارد.»
 
مرزی که حوزه انتشار جغرافیایی کندوج را از تلمبار جدا می کند مرز طبیعی است:
«۱- مرز خاکشناسی
۲- مرز بارندگی در مناطق پرباران به دلیل رطوبت هوا ، از کندوج استفاده می شود.»
 
بر اساس باورهای عامیانه مردمان روستایی، اگر شلتوک برنج در کندوج بماند، پخت و طعم بهتری خواهد داشت …

3 دیدگاه در “کندوج، نمادی از معماری بومی گیلان زمین

  • اسفند ۶, ۱۳۹۲ در۵:۴۰ ب.ظ
    پیوندیکتا

    تی کوچیکم بلامیسر من از تی گیلکی وانیویسان و واگردنان یاد گیرم امی استادی

    پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *