یادمان صدو پنجمین سال قیام مشروطه طلبان گیلان

بهمن سال ۱۲۸۷ هجری خورشیدی (فوریه ۱۹۰۹) در سراسر ایران هردم تب قیام برضد استبداد محمدعلی شاه قاجار بالامی رفت و در گوشه و کنار کشور گروههای مجاهد راه مشروطیت (طالبان حکومت پارلمانی) تشکیل می شد و …. خشم مردم از تیرماه ۱۲۸۷ که سرهنگ ولادیمیر لیاخوف Vladimir Platonovitvh Liakhov افسر روس و فرمانده نیروی قزاق تهران به دستور شاه مجلس را به توپ بسته بود شدت گرفته بود. ۲۴ بهمن ماه این سال گروههای مجاهد شمال کشور در رشت به هم پیوستند و روز بعد شماری از مهاجران قفقازی ازجمله دهها ارمنی سوسیالیست ملی (داشناک) نیز به تشویق هواداران مشروطیت به آنان اضافه شدند. سران این گروهها در همین روز تصمیم گرفتند که یپرم خان داویدیان(داوتیان) Yeprem Khan Davidian 41ساله متولد شهر گنجه و از مهاجران قفقازی را فرمانده افراد مسلح خود کنند تا آنان را به صورت یک یگان رزمی آماده نبرد درآورد و این کار سریعا انجام گرفت. انتخاب یپرم خان به این دلیل بود که مبارزه مسلحانه با تزار روسیه را در کارنامه خود داشت و عوامل تزار اورا به سیبری تبعید کرده بودند که از آنجا گریخته و به ایران آمده بود. وی تزار روس را حامی محمدعلی شاه می دانست. یک هفته بعد حکومت رشت به دست مشروطه طلبان مسلح افتاد و «آقابالاخان» حاکم رشت و تنی چند از مقامات دولتی توسط مشروطه خواهان مسلح کشته شدند. این افراد بندر انزلی را هم تصرف کردند.

 

مشروطه خواهان شمال سپس از محمدولی خان تنکابنی (سپهدار) دعوت کردند که ریاست جنبش را به دست گیرد. وی دعوت را پذیرفت و از تنکابن وارد رشت شد.
مشروطه خواهان مسلح سپس به سوی قزوین به حرکت در آمدند و در پی یک زد و خورد شدید شهررا تصرف و قاسم خان فرمانده پادگان شهرکه دستور مقاومت داده بود اعدام شد.

 

این مشروطه طلبان سپس رهسپار تهران شدند و با کمک همفکران دیگر و نیز سواران بختیاری که از اصفهان آمده بودند پس از شکست و فراری دادن نیروی دولتی در بادامک، در جولای ۱۹۰۹ (تیرماه ۱۲۸۸) پایتخت را متصرف و محمد علی شاه را به ساختمان تابستانی سفارت روسیه فراری دادند که در آنجا تا خلع از سلطنت پناهنده بود. پس از این پیروزی، مجلس رای داد که پیرم خان رئیس پلیس تهران شود که تا پایان عمر (ششم ماه مه ۱۹۱۲ یا ۱۶ اردیبهشت ۱۲۹۱) در این سمت بود. پیرم خان در این روز در جنگ با صارم الدله شاهزاده قاجار در منطقه همدان کشته شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *